stikstof wat is dat

Wat is stikstof?

Als stikstofexperts zijn we constant bezig met de stikstofcrisis. In onze blog komen posts voorbij over de veranderingen in beleid, de gevolgen van de crisis voor de samenleving en innovaties voor het oplossen van de crisis. Maar soms is het goed om eens een stapje terug te doen, want wat is nu eigenlijk stikstof precies?

Stikstof is en kleur- en reukloos gas, de chemische notatie is N2. De lucht bestaat voor 78% uit stikstof. Maar als het gaat over de stikstofproblematiek, dan hebben we het eigenlijk over ‘reactief stikstof’ namelijk stikstofoxiden (NOx) en ammoniak (NH3).  De Nederlandse uitstoot bestaat uit 60% NH3 en 40% uit NOx.

Stikstofoxiden

Stikstofoxiden komen in de lucht terecht door uitlaatgassen van het verkeer en de uitstoot van de industrie. Verbranding vindt plaats onder hoge temperaturen waardoor er een chemische reactie ontstaat tussen stikstof (N2) en zuurstof (O2) uit de lucht en komt het als het gas stikstofmonoxide (NO) uit de uitlaat of schoorsteen. Eenmaal in de lucht wordt dit vrij snel omgezet tot stikstofdioxide (NO2). De som van stikstofmonoxide en stikstofdioxide wordt stikstofoxiden (NOx) genoemd. 

Ammoniak (NH3) 

Deze vorm komt met name in de lucht via veeteelt. Boeren gebruiken mest van dieren en kunstmest om hun land te bemesten. Een deel van die mest verdampt als ammoniak en komt zo in de lucht. Een klein deel komt uit overige bronnen zoals industrie,  bouw en verkeer. 

Bron: RIVM (2021)

Is stikstof schadelijk?

Stikstof is van zichzelf niet schadelijk voor mens en milieu. Stikstofoxiden daarentegen wel.  Stikstofoxiden kunnen doordringen tot de kleinste vertakkingen van de luchtwegen, waardoor het schadelijk kan zijn voor mensen. Teveel ammoniak in de lucht is ook schadelijk voor de mens, maar in de buitenlucht is de concentratie bijna nooit zo hoog. 

Maar stikstof is niet alleen een bedreiging voor de mens, ook voor het milieu. Want nadat stikstofoxiden in de lucht terecht komen door uitlaatgassen van het verkeer en de uitstoot van de industrie, slaat het neer in de natuur. Dit heet stikstofdepositie, waarvan er een droge en natte variant is. Bij droge depositie komen de luchtdeeltjes via luchtbewegingen neer op het aardoppervlak. Bij natte depositie lost de stikstof op in druppeltjes in de lucht en komt vervolgens met regen naar beneden tijdens neerslag. 

Door de depositie wordt de natuur verrijkt met stikstof. Sommige planten gaan hier beter van groeien, zoals de brandnetel en gas. Maar deze verdringen hierdoor planten die beter groeien op een schrale bodem. Dit brengt hierdoor een disbalans in het ecosysteem, waardoor planten en dieren verdwijnen en de biodiversiteit afneemt. 

Te veel stikstof!

Nederland stoot per hectare 4 keer zoveel stikstof uit als de rest van Europa, daarmee heeft Nederland de hoogste stikstofuitstoot van Europa. Het grootste deel van onze uitstoot waait over naar het buitenland. Deze data leidde tot de stikstof crisis en die zijn we aan het aanpakken!

Wil je meer weten over ons werk? Neem contact op .

AERIUS berekening aanvragen